Ilse Stohr

“Als verpleegkundig specialist neem ik bepaalde taken over van de arts. Dit geeft ons de ruimte om patiënten uitgebreid uitleg te geven en hen beter te begeleiden. Daarnaast zijn wij, samen met onze secretaresse, verantwoordelijk voor de gehele planning en fungeren we als laagdrempelig aanspreekpunt voor de patiënt. Wat deze functie uniek maakt, is dat wij patiënten over de specialismen MDL, chirurgie en oncologie, heen zien. We volgen de patiënt mee in zijn zorgpad. Dat is uniek in Nederland. We bouwen zo een goede band op met de patiënt, hebben een coördinerende rol., We bewegen mee met de patiënt en zorgen ervoor dat de zorg goed op elkaar aansluit.”

Hoe vaak komt darmkanker voor in Nederland en in onze regio? Zijn er bepaalde trends die opvallen?
Volgens het IKNL wordt darmkanker jaarlijks bij ongeveer 12.000 mensen vastgesteld, ongeveer even vaak bij mannen als bij vrouwen. Bij beide geslachten staat deze vorm van kanker op de vierde plaats van de meest voorkomende kankersoorten. In het Zuyderland hebben we afgelopen jaar ongeveer 300 patiënten met dikke darmkanker en endeldarmkanker behandeld (de endeldarm is het laatste gedeelte van de dikke darm).

Landelijk, maar ook in Zuyderland, zien we een dalende trend in het aantal nieuwe gevallen darmkanker, dankzij het bevolkingsonderzoek. Dit onderzoek maakt het mogelijk om (kwaadaardige) poliepen in een vroeg stadium op te sporen en zo te voorkomen dat ze uitgroeien tot darmkanker.

Waarom doen jongere mannen minder vaak mee aan het bevolkingsonderzoek, en hoe kunnen we dit verbeteren?
Mannen (en vrouwen) worden vanaf hun 55e uitgenodigd om deel te nemen aan het bevolkingsonderzoek naar darmkanker. Hierbij wordt hen gevraagd om met een staafje een kleine hoeveelheid ontlasting af te nemen en deze op te sturen voor onderzoek. Toch ervaren veel mannen een drempel bij dit onderzoek, wat kan leiden tot terughoudendheid in deelname. Vrouwen zijn over het algemeen meer gewend aan medische screenings, omdat zij al op jongere leeftijd worden uitgenodigd voor bevolkingsonderzoeken naar baarmoederhals- en borstkanker.

Om de drempel te verlagen en het onderzoek te normaliseren, worden er landelijke campagnes gevoerd.

Wat houdt het nieuwe prehabilitatieprogramma in en welke voordelen heeft het voor patiënten?
Sinds 1 oktober zijn we gestart met het prehabilitatieprogramma. Wanneer bij een patiënt dikke darmkanker wordt vastgesteld en een operatie nodig is, gaat dit programma direct van start. De operatie wordt gepland binnen 5 à 6 weken na de diagnose. In de tussentijd kan de patiënt drie keer per week sporten onder begeleiding van een fysiotherapeut en kan er begeleiding op gebied van voeding en mentale ondersteuning geboden worden. Het doel van dit programma is om de conditie te optimaliseren, de complicaties te verminderen en het herstel na de ingreep te versnellen.

Welke nieuwe behandelingen worden in Zuyderland toegepast?
We komen steeds vaker kwaadaardige poliepen tegen die via endoscopie kunnen worden verwijderd. Daarom zijn steeds meer MDL-artsen in Zuyderland zich nieuwe technieken eigen aan het maken om deze poliepen in één keer via een inwendige ingreep te verwijderen. Ook op het gebied van operatietechnieken blijft Zuyderland zich ontwikkelen en sluit het aan bij de nieuwste innovaties. Dit geldt zowel voor operatietechnieken als voor het gebruik van de beste materialen en methoden om een zo snel mogelijk herstel te bevorderen.

Wat is proactieve zorgplanning en waarom is dit belangrijk, vooral bij oudere patiënten?
Proactieve zorgplanning wordt ingezet bij patiënten met een levensverwachting van maximaal één jaar. In deze fase kijken we niet alleen naar wat medisch gezien nog mogelijk is, maar vooral naar wat voor de patiënt zelf  wenselijk is in de resterende tijd. Hierbij spelen niet alleen medische factoren een rol, maar vooral lichamelijk, mentaal, sociaal en geestelijk welbevinden. Dit initiatief komt voort uit het project van Fabienne Warmerdam: ‘de zorg die ik wens en die bij mij past als ik niet meer beter word; waarvoor zij subsidie ontving van ZonMW. Tot nu toe wordt proactieve zorgplanning toegepast bij patiënten met nierdialyse en COPD. We breiden dit nu uit naar patiënten met slokdarm- en maagkanker en later ook naar mensen met darmkanker.

Welke specialisten zijn betrokken bij de behandeling van darmkanker en hoe werken zij samen?
Als verpleegkundig specialisten vormen we vaak de verbindende schakel binnen de zorg. We werken nauw samen met de MDL-artsen, chirurgie, oncologie en de bestralingskliniek in Maastricht. Twee keer per week hebben we een multidisciplinair overleg waarin we gezamenlijk alle casussen bespreken.

Het contact onderling is laagdrempelig en bevordert een efficiënte samenwerking. Daarnaast is er een kernteam, bestaande uit een MDL-arts, oncoloog, chirurg, verpleegkundig specialisten en het management. Binnen dit kernteam wordt de zorg voor de darmkankerpatiënt steeds geoptimaliseerd. Ook patiënten werken mee aan een continue verbetering van de zorg.

Hoe werkt Zuyderland samen met het MUMC en wat betekent dit voor de patiëntenzorg?
Op het gebied van leveruitzaaiingen en endeldarmchirurgie hebben we korte lijnen met het MUMC en overleggen we regelmatig met de specialisten daar. Gezien de vele nieuwe ontwikkelingen binnen de behandeling van endeldarmkanker, zijn we van plan om gezamenlijk een multidisciplinair overleg op te zetten. Dit zal bijdragen aan een nog betere afstemming en samenwerking.

Zijn er nog andere innovatieve ontwikkelingen die aandacht verdienen?
We maken gebruik van de Thuismeten-app (Luscii) om patiënten beter voor te bereiden op hun behandeling. Nog vóór hun eerste afspraak krijgen zij toegang tot de app, zodat ze alvast relevante informatie kunnen doornemen. Daarnaast ontvangen ze via de app handige herinneringen in aanloop naar hun operatie, zoals: “Denkt u eraan om uw bloedverdunners te stoppen?” of “Morgen heeft u een afspraak, bekijk hier alvast een informatieve video.” Rondom de operatie blijft de eNurse via de app in contact met de patiënt, wat zorgt voor een betere begeleiding en ondersteuning tijdens het hele traject.