Elvira Derks en Astrid Otte

“Veel mensen hebben moeite met ingewikkelde woorden en lange teksten. Dit geldt ook voor mensen die niet laaggeletterd zijn,” begint Elvira Derks, die zich bij Zuyderland inzet voor persoonsgerichte zorg. “Als zorgverleners moeten we ons realiseren dat niet iedereen de medische taal begrijpt. We moeten bewust nadenken over hoe we communiceren.”

Volgens Astrid Otte, longarts, is dit besef heel belangrijk: “In de spreekkamer herken je het vaak aan een vragende blik in de ogen of een onzeker antwoord. Mensen schamen zich vaak om te zeggen dat ze iets niet begrijpen. Daardoor gaat belangrijke informatie verloren.” Door eenvoudiger taal te gebruiken, informatie te herhalen en uitleg te geven met plaatjes, kunnen patiënten beter worden geholpen.

Momenteel wordt er campagne gevoerd om zorgverleners én patiënten bewust te maken van laaggeletterdheid. “Laaggeletterdheid is niet alleen moeite hebben met lezen en schrijven,” legt Otte uit. “Het gaat ook om het begrijpen van informatie. Als mensen snappen waarom een behandeling belangrijk is, volgen ze de instructies vaak beter op.”

Volgens Derks is duidelijk communiceren een gedeelde verantwoordelijkheid. “Zorgverleners moeten helder uitleggen, maar het is ook aan patiënten om te zeggen als ze iets niet snappen. Dat is precies wat deze campagne probeert te bereiken: schaamte wegnemen en openheid stimuleren.”

De zorg wordt steeds digitaler. Dit kan helpen, maar brengt ook uitdagingen met zich mee. “Een eenvoudige app met duidelijke plaatjes kan heel nuttig zijn,” zegt Derks. “Maar niet iedereen kan daar goed mee omgaan. We moeten digitale middelen combineren met traditionele manieren, zoals folders met korte teksten en afbeeldingen.” Zuyderland heeft hiervoor het DigiPunt geïntroduceerd. Hier kunnen patiënten terecht voor hulp en ondersteuning bij digitale zorgvragen.

Zuyderland werkt daarnaast ook samen met taalambassadeurs en andere organisaties om laaggeletterdheid beter bespreekbaar te maken. Er zijn trainingen voor zorgverleners en er wordt gewerkt aan de ontwikkeling van eenvoudige hulpmiddelen, zoals symboolkaarten en folders in begrijpelijke taal.

“Uiteindelijk draait het om de verbinding met de patiënt,” besluit Otte. “Als je echt contact maakt en tot iemand doordringt, ontstaat vertrouwen. En met vertrouwen komt betere zorg.”

Op donderdag 18 december opent Zuyderland een Taalpunt: een plek waar patiënten en bezoekers hulp krijgen bij het begrijpen van informatie in de zorg. Het Taalpunt start als een pilot van één jaar, mogelijk gemaakt door subsidie van Provincie Limburg.​