Tanja Schiffelers: "Digitale zorg is geen doel op zich, maar een middel om zorg beter, slimmer en menselijker te maken."

Van pilot naar praktijk

“De aanleiding voor mijn onderzoek was dat ik zag dat er overal succesvolle pilots liepen rondom digitale zorg, maar dat deze zelden verder kwamen dan de pilotfase,” vertelt Tanja. “Ik wilde begrijpen waarom dat zo is. Wat maakt dat goede initiatieven blijven hangen en niet worden opgeschaald?” Ze ging op zoek naar antwoorden bij collega-ziekenhuizen, en keek vooral naar de vraag: hoe organiseren ziekenhuizen hun digitale strategie?

Zuyderland heeft een duidelijke strategie en sinds 2025 een eigen afdeling voor digitale zorg, en daarmee volgens Tanja een voorsprong. “We hebben geleerd dat je digitale transformatie moet organiseren en iemand verantwoordelijk moet maken, anders komt het niet van de grond. E-health wordt vaak gezien als de oplossing voor de oplopende zorgkloof, en ik geloof ook echt dat het een groot verschil kan maken – mits goed ingezet.”

Onverwachte inzichten

Tijdens haar onderzoek stuitte Tanja op verrassende inzichten. “Een van de opvallendste was dat juist oudere patiënten vaak enthousiast zijn over digitale zorg, vooral als ze hulp krijgen van hun kinderen of kleinkinderen. Tegelijkertijd zagen we dat jongere patiënten juist vaker terughoudend zijn. Dit leert ons: doe geen aannames, maar ga in gesprek en ontdek wat werkt.”

Verandering vraagt om begeleiding

Binnen Zuyderland wordt er actief gewerkt aan het wegnemen van weerstand bij medewerkers. “Weerstand zit vaak in de verandering zelf – mensen moeten iets anders gaan doen dan ze gewend zijn. De zorg is terecht sterk gericht op veiligheid, en dat maakt digitale vernieuwing spannend. Daarnaast is er veel onwetendheid over wat er digitaal allemaal mogelijk is. Als mensen eenmaal de mogelijkheden zien, willen ze soms zelfs te veel.”

Tanja benadrukt dat het niet gaat om het vervangen van mensen, maar om het vrijspelen van tijd in het primaire proces. “We zetten digitale zorg in zodat zorgprofessionals meer tijd hebben voor patiënten die echt fysieke zorg nodig hebben. E-nurses spelen hier al een belangrijke rol in. Maar ook bij hen bestond aanvankelijk de angst om niet serieus genomen te worden of zelfs hun baan te verliezen. Doordat we successen kunnen laten zien, groeit het vertrouwen.”

Samenwerken vanuit de patiëntreis

De kracht van Zuyderlands aanpak zit in de integrale samenwerking. “Digitale zorg is geen los projectje,” legt Tanja uit. “We nemen de volledige patiëntreis als uitgangspunt. Vanaf het moment van verwijzing tot het laatste contactmoment kijken we wie de patiënt ontmoet en hoe we de zorg rondom die momenten slimmer kunnen organiseren. Daarbij betrekken we medisch specialisten, verpleegkundigen, projectleiders én patiënten zelf.”

Veranderen vraagt om gedragsverandering

Digitale transformatie is volgens Tanja bovenal een gedragsmatige en organisatorische uitdaging. “Het gaat niet alleen om technologie, maar om mensen. Uit onze nulmeting in 2023 bleek dat bijna 40% van de respondenten – zowel patiënten als artsen – digitale taken vermijdt. Niet alleen omdat ze niet kunnen, maar vooral omdat ze zich er niet comfortabel bij voelen. Als een arts zich ongemakkelijk voelt bij een beeldbelconsult, wordt dit vaak niet eens als optie besproken. Terwijl veel ouderen het juist prettig vinden om vanuit hun eigen huis en vertrouwde omgeving, samen met hun kinderen, digitaal contact te hebben.”

De mens als uitgangspunt

Zuyderland pakt digitale transformatie aan vanuit het principe: de juiste zorg, op de juiste plek, door de juiste professional – zo dicht mogelijk bij de patiënt. “We vertrekken altijd vanuit een functionele behoefte en zoeken daar een digitale oplossing bij, niet andersom,” zegt Tanja. “Technologie is ondersteunend, niet leidend. De patiëntreis is voor ons het allerbelangrijkste.”

Vooruitkijken

Met bijna 10.000 patiënten die inmiddels digitale zorg ontvangen in 30 verschillende zorgpaden, is Zuyderland al ver gevorderd. “Over vijf jaar hoop ik dat we nog meer gebruik kunnen maken van data om zorg te voorspellen en preventief te handelen,” blikt Tanja vooruit. “We bouwen aan een toekomst waarin digitale zorg niet alleen ingebed is in ons ziekenhuis, maar waarin we ook datagedreven kunnen sturen op uitkomsten.”

Een boodschap aan andere zorgorganisaties

Tot slot heeft Tanja een duidelijke boodschap voor andere zorgorganisaties die met digitale zorg worstelen: “Begin bij de mensen voor wie je het doet. Als je vertrekt vanuit hun behoefte, kan het bijna niet misgaan. Digitale zorg is geen doel op zich, maar een middel om de zorg beter, slimmer en menselijker te maken.