Revalidatie

Het kan gaan om Paramedische Revalidatie, Ziekenhuis Revalidatie en Geriatrische Revalidiatie. Hoe zit dat?

Paramedische Revalidatiezorg

Dit is de vorm van revalidatie waarbij patiënten tijdens een ziekenhuisopname in Zuyderland paramedische zorg genieten van afdeling Revalidatie. Vaak is hier sprake van een multidisciplinaire aanpak, waarbij de revaliderende patiënt op basis van de klachten hulp krijgt van bijvoorbeeld een fysiotherapeut, logopediste of een diëtist.
Is een voortzetting van het revalidatieproces nodig nadat een patiënt al uit het ziekenhuis is ontslagen, dan kunnen deze behandelingen onder bepaalde voorwaarden bij de afdeling Revalidatie blijven plaatsvinden. Bij deze zogenaamde poliklinische variant van paramedische revalidatie is wel een verwijzing van een specialist nodig. Ook kunnen patiënten van buitenaf worden verwezen naar de Paramedische Revalidatie van Zuyderland.

Ziekenhuis Revalidatiezorg

Het kan ook voorkomen dat patiënten door  een specialist worden doorverwezen naar Revalidatie, zonder dat er een ziekenhuisopname aan vooraf ging. Tijdens een consult bij de revalidatiearts bepaalt deze welk behandelprogramma de patiënt nodig heeft op weg naar verbetering. Meestal betreft het een multidisciplinaire aanpak van paramedici. Denk aan fysiotherapeuten, logopedisten, ergotherapeuten, diëtisten of maatschappelijk werkenden. Revalidatieartsen doen hun werk zowel klinisch als poliklinisch.

Geriatrische Revalidatiezorg

Binnen Zuyderland is deze vorm van revalidatie alleen op locatie Sittard-Geleen mogelijk. Geriatrische Revalidatie richt zich op herstel of verbetering van mogelijkheden tot functioneren van mensen die blijvende gevolgen ondervinden van een ziekte, aangeboren afwijking of ongeval. Vaak gaat het om mensen die vanuit een ziekenhuisopname een periode variërend van 2 weken tot 3 maanden nodig hebben ter revalidatie.
Zuyderland beschikt over specialisten Ouderengeneeskunde die de supervisie dragen over Geriatrische Revalidatie. De behandeling vindt plaats door samenwerking tussen de verpleegkundige en verzorgenden, samen met bijvoorbeeld de fysiotherapeut, de ergotherapeut, de logopedist of de activeringstherapeut. De zorg die we als Zuyderland bieden, is aangepast aan de mogelijkheden van de patiënt. Die zorg wordt soms in groepsverband, soms als individueel gegeven.

Wat is Samen beslissen?

We willen dat de zorg die u krijgt zo goed mogelijk aansluit en past bij uw leven en behoeften. Daarvoor is het belangrijk dat u met uw dokter/verpleegkundige samen praat en een beslissing neemt over welke zorg het beste bij u past. Dit noemen we Samen Beslissen.
De dokter/verpleegkundige heeft medische kennis. U weet vooral wat uw eigen wensen en behoeften zijn en wat u belangrijk vindt.

Wat kunt u zelf doen en wat doen zorgverleners?

• U bereidt zich voor op het gesprek met uw zorgverlener, en schrijft bijvoorbeeld uw vragen alvast op.
• U stelt de vragen aan uw zorgverlener zodat u geïnformeerd bent. U vertelt uw zorgverlener wat uw wensen en behoeften zijn en wat u belangrijk vindt in uw leven. Neem de tijd en betrek waar nodig of wenselijk uw naasten.
• De zorgverlener beschikt over medische kennis en bespreekt de behandelmogelijkheden met u. De informatie die u krijgt van uw zorgverlener sluit aan op uw wensen en behoeften.
• Samen nemen jullie een beslissing over welke zorg het beste bij u past.

Hoe kunt u samen beslissen?

• Tips voor uw voorbereiding op het gesprek met uw zorgverlener
• 3 Goede vragen
• Keuzehulp
• PROM’s
• Consultkaarten

Lees meer over de diverse hulpmiddelen >

Samen beslissen in Zuyderland

In Zuyderland vinden we Samen beslissen erg belangrijk. Samen beslissen is daarom onderdeel van de basiszorg. We voeren altijd het goede gesprek tussen dokter/verpleegkundige en patiënten over zorg, gezondheid en behandeling.

Lees alles over Persoonsgerichte zorg >

Bij Zuyderland Revalidatie werken altijd teams van hulpverleners samen die gespecialiseerd zijn in revalidatie. U kunt tijdens de behandeling in contact komen met meerdere hulpverleners, ieder met hun eigen deskundigheid. Het is per patiënt en ziektebeeld verschillend welke hulpverleners bij de behandeling betrokken zijn.

Een revalidatieteam kan bestaan uit:

• Activeringstherapeut
• Bekkenbodemtherapeut
• Diëtetiek
• Ergotherapeut
• Fysiotherapeut
• Hand & Pols Centrum
• Logopedist
• Maatschappelijk werker
• Psycholoog
• Revalidatiearts

De revalidatiearts

De revalidatiearts heeft een belangrijke rol bij de indicatiestelling van diverse vormen van revalidatiebehandeling. De revalidatiearts werkt bijvoorbeeld op poliklinische spreekuren en intercollegiale consulten op de afdelingen van het ziekenhuis. De revalidatiearts is de coördinator van en eindverantwoordelijke voor de poliklinische revalidatiebehandeling.

De specialist Ouderengeneeskunde

De specialist Ouderengeneeskunde is de hoofdbehandelaar van de cliënten die zijn opgenomen op de afdelingen van Zuyderland Revalidatie. Deze specialist regisseert de inhoud van de zorg en is eindverantwoordelijk voor de inhoud van het revalidatieplan, waarin de behandelingen zijn beschreven. Deze arts werkt nauw samen met een team van verpleegkundigen en paramedici en levert 24 uur per etmaal medische zorg. Als de gezondheidssituatie er om vraagt, wordt de cliënt verwezen naar een specialist in het ziekenhuis.

• Heerlen en Sittard-Geleen: Alle vormen van Paramedische Revalidatiezorg en Ziekenhuis Revalidatiezorg.
• Kerkrade: COPD/Longrevalidatie spreekuur.
• Brunssum: Bekkentherapie spreekuur.
• Heerlen en Sittard-Geleen: Hartrevalidatie + Handrevalidatie spreekuur.
• Sittard-Geleen: Geriatrische Revalidatiezorg.
• Hand-pols centrum.

Het Kwaliteitsvenster, een initiatief van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ), geeft patiënten op een heldere en eenduidige manier inzicht in de kwaliteit van zorg. Aan de hand van tien onderwerpen in het venster, kunt u zien hoe het met de kwaliteit van zorg bij Zuyderland Revalidatie gesteld is.

De Revalidatiegeneeskunde Zuyderland heeft met glans de toelating tot het ALS-Zorgnetwerk doorstaan en mag het daarvoor exclusieve logo gebruiken. Binnen de Zorgwijzer Spierziekte zal Zuyderland revalidatie binnenkort als aangesloten ALS behandelteam zichtbaar zijn.

Hiermee beschikt Zuyderland nu op beide locaties over een door het ALS-Zorgnetwerk erkend behandelteam.

De multidisciplinaire richtlijn voor de ziekte van Parkinson is bedoeld om patiënten met Parkinson in alle fasen van de ziekte optimaal te laten functioneren. De richtlijn richt zich op de diagnostiek, behandeling en begeleiding van patiënten en hun naasten, en is bedoeld voor zowel medische als niet-medische zorgprofessionals.

Belangrijkste aspecten van de richtlijn:

· Multidisciplinaire aanpak: De richtlijn benadrukt het belang van een samenwerkingsverband tussen verschillende disciplines, zoals neurologen, huisartsen, fysiotherapeuten, ergotherapeuten, logopedisten, en Parkinson verpleegkundigen.

· Zelfmanagement: De richtlijn ondersteunt patiënten bij het nemen van eigen regie over hun behandeling en het leren omgaan met de ziekte.

· Motorische en niet-motorische symptomen: De richtlijn behandelt zowel de motorische symptomen (zoals stijfheid en trillen) als de niet-motorische symptomen (zoals slaapproblemen, depressie, en pijn).

· Palliatieve fase: De richtlijn besteedt ook aandacht aan de palliatieve fase van de ziekte, waarin de focus ligt op het verbeteren van de kwaliteit van leven.

· Actieve beslisondersteuning: De richtlijn bevat beslis ondersteuningstools om zorgverleners te helpen bij het maken van behandelkeuzes.

Concreet omvat de richtlijn:

· Screening en inventarisatie: Het inventariseren van de problemen op verschillende domeinen van het dagelijks functioneren.

· Behandeling: Het aanbieden van passende multidisciplinaire behandelingen, zoals fysiotherapie, ergotherapie, logopedie, en medicamenteuze behandeling.

· Zelfmanagementondersteuning: Het ondersteunen van patiënten bij het nemen van eigen regie en het bevorderen van hun autonomie.

· Evaluatie: Het evalueren van de voortgang van de behandelingen en het afstemmen van doelen.

Verwijzingen

• De richtlijnendatabase biedt een overzicht van de multidisciplinaire richtlijn voor de ziekte van Parkinson.
• ParkinsonNet heeft een paramedische richtlijn Parkinson met actieve beslisondersteuning.
• De website van de Parkinson Vereniging geeft informatie over de zorgverzekering bij de ziekte van Parkinson.

Revalidatie bij Multiple Sclerose (MS) is een essentieel onderdeel van de behandeling, gericht op het verminderen van symptomen en het verbeteren van de kwaliteit van leven. Het helpt mensen met MS om zo optimaal mogelijk te functioneren in hun dagelijks leven en om te gaan met de beperkingen die de ziekte met zich meebrengt.  

Er wordt nauw samengewerkt met de MS poli (neurologie) maar ook met andere betrokken specialisten mn urologie, oogarts  en MDL. 

Wat houdt revalidatie bij MS in? 

• Multidisciplinaire aanpak: Revalidatie bij MS is meestal een multidisciplinair proces, waarbij een team van specialisten samenwerkt om de patiënt te begeleiden.  

• Behandelteam: Dit team kan bestaan uit een revalidatiearts, neuroloog, oogarts, uroloog, fysiotherapeut, ergotherapeut, logopedist, maatschappelijk werker, MS-verpleegkundige en psycholoog.  

• Individueel behandelplan: Iedere persoon met MS heeft unieke klachten en behoeften, daarom wordt er een individueel behandelplan opgesteld.  

• Doelen: De doelen van revalidatie kunnen zijn: het verminderen van vermoeidheid, het verbeteren van de mobiliteit en het functioneren in het dagelijks leven, het omgaan met cognitieve problemen en het leren verdelen van energie.  

Mogelijke behandelmethoden: 

• Fysiotherapie: Richt zich op het verbeteren van de mobiliteit, spierkracht, coördinatie en balans, en kan het gebruik van hulpmiddelen adviseren.
  Ergotherapie:Helpt bij het aanpassen van de omgeving en het aanleren van strategieën om dagelijkse activiteiten zo zelfstandig mogelijk uit te voeren. 
• Logopedie: Behandelt problemen met spraak, slikken en communicatie.  
• Psychologische ondersteuning: Helpt bij het omgaan met de emotionele en psychische gevolgen van MS.
• Medisch maatschappelijk werk: Biedt psychosociale begeleiding aan patiënten en hun naasten om te helpen bij het omgaan met de impact van de ziekte op dagelijkse taken, werk, toekomstperspectief en emotionele welzijn 
• Diëtetiek: Diëtisten kunnen MS-patiënten adviseren over voeding om symptomen zoals vermoeidheid te beheersen, de algehele conditie te verbeteren, en complicaties te voorkomen.
• Cognitieve revalidatie: Gericht op het verbeteren van cognitieve functies zoals geheugen, aandacht en concentratie.  

Wat kun je zelf doen? 

• Blijf bewegen: Regelmatige lichaamsbeweging kan helpen om vermoeidheid te verminderen en de conditie te verbeteren.
• Leer je energie verdelen: Leer hoe je je energie het beste kunt verdelen over de dag en plan voldoende rustmomenten in.
• Neem deel aan lotgenotencontact: Praat met anderen die ook MS hebben en deel ervaringen.
• Vraag om hulp: Aarzel niet om hulp te vragen aan familie, vrienden of zorgprofessionals.

Belangrijk om te weten
Revalidatie bij MS is een continu proces, en het kan nodig zijn om regelmatig revalidatiebehandelingen te volgen. De resultaten van revalidatie kunnen per persoon verschillen, maar er is vaak een positieve vooruitgang te behalen. MS is een progressieve ziekte, maar met revalidatie en de juiste ondersteuning kun je de kwaliteit van leven zo lang mogelijk behouden.  

Prehabilitatie is een programma dat gericht is op het optimaliseren van de fysieke en mentale toestand van een patiënt vóór een grote operatie. Dit gebeurt door verschillende aspecten van de gezondheid te verbeteren, zoals:  

• Fysieke training: Kracht- en conditietraining onder begeleiding van een fysiotherapeut, om de algehele fitheid te vergroten.  

• Voeding: Diëtisten geven advies over gezonde voeding om ervoor te zorgen dat de patiënt goed doorvoed de operatie ingaat.  

• Mentale begeleiding: Stressmanagement en indien nodig psychologische ondersteuning om de mentale toestand van de patiënt te verbeteren.  

• Stoppen met roken/alcohol: Begeleiding bij het stoppen met roken en drinken, omdat deze gewoontes het herstel na de operatie negatief kunnen beïnvloeden.  

• Behandeling van comorbiditeiten: Aanpakken van andere gezondheidsproblemen zoals bloedarmoede of het optimaliseren van medicatiegebruik.  

Waarom is prehabilitatie belangrijk?

Door prehabilitatie wordt de patiënt fitter en beter voorbereid op de operatie. Dit kan leiden tot: 

• Sneller herstel: Een goede conditie en mentale gesteldheid kunnen het herstel na de operatie versnellen.  

• Minder complicaties: De kans op complicaties zoals infecties of andere bijwerkingen van de behandeling kan verkleind worden.  

• Korter ziekenhuisverblijf: Door sneller te herstellen, kan het verblijf in het ziekenhuis mogelijk verkort worden.  

• Verbeterde kwaliteit van leven: Een betere algehele gezondheid en sneller herstel kunnen de kwaliteit van leven van de patiënt positief beïnvloeden.  

Wanneer wordt prehabilitatie toegepast? 

Prehabilitatie wordt vaak toegepast bij patiënten die een zware operatie moeten ondergaan, zoals darmoperaties, maar ook bij andere operaties zoals hartoperaties en transplantaties. Het kan ook nuttig zijn voor mensen die al fit zijn, om hen nog fitter te maken voor de operatie.  

Fysiotherapie is belangrijk voor mensen met COPD, omdat het kan helpen bij het verbeteren van de fysieke capaciteit en het verminderen van kortademigheid. Door oefeningen en advies kan een fysiotherapeut helpen om de conditie te verbeteren en de gevolgen van COPD op het dagelijks leven te verminderen.  

Hoe kan een fysiotherapeut helpen bij COPD? 

Positionering – om de longen te helpen uitzetten en slijm te verwijderen . Oefenprogramma’s – om het activiteitsniveau en de conditie te verbeteren. Educatie en zelfmanagement – advies over het gebruik van inhalatoren, vernevelaars en zuurstof. Recepten, advies en training in het gebruik van apparaten om uw luchtwegen vrij te maken of het verlies van longvolume te beperken.

• Beoordeling en Plan: De fysiotherapeut beoordeelt de ernst van de COPD en de invloed op het dagelijks leven, en stelt samen met de patiënt een behandelplan op.  
• Oefeningen: Er worden oefeningen gedaan om de spierkracht, conditie en ademhaling te verbeteren.  
• Ademhalingstechnieken: Er wordt geleerd hoe je effectiever kunt ademhalen, bijvoorbeeld door middel van ademhalingsoefeningen en houdingsadviezen.  
• Advies en Educatie: De fysiotherapeut geeft advies over bewegen, het omgaan met kortademigheid, het gebruik van medicijnen en andere hulpmiddelen.  
• Zelfmanagement: De fysiotherapeut helpt de patiënt om zelfstandig te leren omgaan met de klachten en de conditie te onderhouden.  

Vergoeding fysiotherapie bij COPD 

• Basisverzekering: Vanaf 2019 wordt fysiotherapie bij COPD (stadium 2 of hoger) vergoed vanuit de basisverzekering.  
• Eigen risico: De behandelingen vallen wel onder het eigen risico.  
• Verwijzing: Vaak is een verwijzing van de huisarts of specialist nodig.  

Voordelen van fysiotherapie bij COPD:

• Verbeterde fysieke capaciteit: De spieren worden sterker en de conditie verbetert, waardoor dagelijkse activiteiten makkelijker worden.  
• Vermindering kortademigheid: Door oefeningen en ademhalingstechnieken kan de kortademigheid afnemen.  
• Vermindering ziektelast: Fysiotherapie kan de impact van COPD op het dagelijks leven verminderen en de kwaliteit van leven verbeteren.  
• Minder kans op longaanvallen:Een goede conditie en ademhaling kunnen het risico op longaanvallen en ziekenhuisopnames verminderen.