Verwijzing naar de Spoedeisende Hulp (SEH)
Heeft u vragen over zorginformatie of is er iets niet duidelijk? Het Taalpunt helpt u verder.
Een trechterborst, ook wel pectus excavatum of schoenmakersborst genoemd, is een aandoening van het ribkraakbeen waardoor het borstbeen (medische term: sternum) naar achteren is verplaatst ten opzichte van de rest van de borstkas. Hierdoor ontstaat de typische indeuking van de borstwand.
Een trechterborst komt voor bij 1-8 per 1000 mensen, met name bij mannen. Ondanks dat de exacte ontstaanswijze niet bekend is, is er in 45% van de gevallen een eerstegraads familielid dat ook een trechterborst heeft. Een trechterborst wordt vaak opgemerkt tijdens de pubertijd, maar kan ook pas op latere leeftijd aan het licht komen door klachten.
Trechterborst bij ouderen
Bij de meeste patiënten beginnen de klachten op jonge leeftijd. Echter, een trechterborst kan ook onbegrepen klachten veroorzaken op latere leeftijd. Tot enkele jaren geleden werd de trechterborst als aandoening weinig erkend en werd er gedacht dat het slechts een cosmetisch probleem was. Veel patiënten hebben destijds een esthetische ingreep ondergaan (bijvoorbeeld: prothese, opvullen met eigen vetweefsel of cement et cetera). Deze esthetische ingrepen verhelpen de hart- en longklachten echter niet, waardoor een operatie waarbij het borstbeen in neutrale stand geplaatst wordt (zoals onderstaand beschreven) alsnog noodzakelijk kan zijn.
Een trechterborst kan twee typen klachten veroorzaken. Allereerst cosmetische klachten, zoals schaamte of een negatief zelfbeeld. Hiernaast kunnen lichamelijke klachten ontstaan door verdrukking van het hart als gevolg van de indeuking van de borstkas. Deze verdrukking heeft als gevolg dat mensen met een trechterborst een slechtere conditie hebben in vergelijking met leeftijdsgenoten; dit uit zich bijvoorbeeld in het achterblijven tijdens sporten. Daarnaast kan een trechterborst kortademigheid, pijnklachten van de borstwand, en hartkloppingen veroorzaken.
Een klein deel van de patiënten ervaart helemaal geen klachten. Afhankelijk van de ernst van de trechterborst wordt dan soms toch geadviseerd om te behandelen om problemen op latere leeftijd te voorkomen.
Volgens de wetenschappelijk literatuur wordt bij een-derde van de patiënten de trechterborst erger tijdens de groeispurt, terwijl deze bij het overige deel geen veranderingen zijn.
Het meest typische kenmerk van een trechterborst is de indeuking van de borstkas, die vaak asymmetrisch is. De ernst verschilt van patiënt tot patiënt. Bij veel patiënten is er tevens sprake van overmatige groei van de onderste ribben, waardoor deze naar voren uitsteken. Dit wordt ook wel vleugelen genoemd (medische term: winging of flaring). Daarnaast worden er vaak stands- en houdingsafwijkingen van de rug gezien. Patiënten lopen vaak met hun schouders naar voren, hebben een bolle rug (medische term: kyfose) of een zijwaartse verkromming van de rug (medische term: scoliose). Tot slot kan er sprake zijn van onderliggende bindweefselziekten (bijvoorbeeld: syndroom van Marfan of Ehler-Danlos) of een verminderde borstontwikkeling bij meisjes.
Zuyderland medisch centrum is een landelijk topklinisch verwijscentrum voor patiënten met een trechterborst. Wij ontvangen patiënten uit alle regio’s van Nederland en uit het buitenland. U kunt aan uw huisarts of behandelend arts een verwijzing vragen naar ons pectuscentrum.
Daarnaast kunt u voor het delen van ervaring en het stellen van vragen aan anderen terecht bij Pectus Support Groep Nederland.
Het pectusteam is actief met wetenschappelijk onderzoek op het gebied van borstwandafwijkingen, waaronder de behandeling van een trechterborst of kippenborst
De afgelopen jaren zijn over dit onderwerp door ons team meerdere voordrachten gehouden, artikels gepubliceerd in nationale en internationale wetenschappelijke tijdschriften en boeken, waaronder:
Publicaties
Cardiale klachten door een pectus excavatum bij een 55-plusser; Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, 2008
Voordrachten