Ga naar hoofdinhoud

Nieuwe doorbraak in behandeling van longsarcoïdose: ‘methotrexaat is even effectief als prednison’

12 jun 2025

Afgelopen maand is in het toonaangevende medische tijdschrift The New England Journal of Medicine de eerste gerandomiseerde studie gepubliceerd waarin de effectiviteit van methotrexaat rechtstreeks is vergeleken met prednison als eerstelijnsbehandeling voor longsarcoïdose. In deze studie is aangetoond dat beide even goed werken als eerste behandeling voor de ziekte. De studie, genaamd PREDMETH, werd opgezet door het Erasmus MC Rotterdam en het St. Antoniusziekenhuis Nieuwegein en heeft een belangrijke Limburgse bijdrage: dankzij de deelname van een groot aantal sarcoïdosepatiënten uit onze regio kon de studie heel degelijk uitgevoerd worden.

Dat de behandeling van longsarcoïdosepatiënten met methotrexaat even effectief blijkt als de gangbare inzet van prednison, is een belangrijke conclusie. ‘Gevreesde bijwerkingen van prednison zoals gewichtstoename of slapeloosheid komen bij methotrexaat duidelijk minder voor’, legt longarts en onderzoeker Remy Mostard uit, die namens Zuyderland betrokken was bij de studie. ‘Er kunnen wel andere bijwerkingen optreden, maar deze waren vaker van tijdelijke aard vergeleken met die in de prednison groep. Deze resultaten zijn goed en belangrijk nieuws voor onze patiënten.’

Van Nederlandse bodem
De studie is volledig van Nederlandse bodem en uitgevoerd in maar liefst 17 ziekenhuizen in Nederland. Het team Interstitiële Longziekten (ILD) van Zuyderland leverde een belangrijke bijdrage aan deze studie met onder meer het grootste aantal deelnemers.

Ontstekingsziekte
Sarcoïdose is een zeldzame ontstekingsziekte die het hele lichaam kan aantasten, waarbij spontaan ontstekingen in vrijwel alle organen kunnen voorkomen. Aantasting van de longen komt voor bij 90% van de patiënten en is de belangrijkste oorzaak van klachten . Mensen met zogenaamde ‘pulmonale sarcoïdose’ ervaren vaak klachten als kortademigheid, hoesten en vermoeidheid.

Nieuwe aanbeveling
De aanbeveling van prednison als eerstelijnsbehandeling voor pulmonale sarcoïdose (internationale richtlijn) berustte op beperkt wetenschappelijk bewijs, doordat gerandomiseerde klinische studies tot op heden ontbraken. De conclusies uit de nieuwe studie, dat methotrexaat even effectief is als prednison als eerstelijnsbehandeling, zijn daarom extra belangrijk. De onderzoekers verwachten dat methotrexaat een grotere rol zal gaan spelen in de behandeling van sarcoïdose. Het onderzoek werd opgezet vanuit een samenwerking tussen onderzoekers, artsen en patiënten en gefinancierd door het Longfonds.