Mathie Leers wint Wetenschap & Innovatieprijs van NVKC voor baanbrekend AI onderzoek

Mathie Leers, klinisch chemicus binnen Zuyderland, heeft donderdag de prestigieuze Wetenschap & Innovatieprijs van de Nederlandse Vereniging voor Klinische Chemie en Laboratoriumgeneeskunde (NVKC) in ontvangst genomen. De prijs wordt jaarlijks uitgereikt aan de beste wetenschappelijke publicatie binnen het vakgebied en beloont onderzoek dat niet alleen vernieuwend is, maar ook aantoonbare maatschappelijke en klinische impact heeft. Leers ontving de prijs vanwege de publicatie over een AI-model dat bloedcellen veel nauwkeuriger herkent dan het menselijk oog.

De prijs gaat vaak naar grote academische centra, maar dit jaar werd dus het baanbrekende artikel dat Zuyderland initieerde beloond tijdens het jaarlijkse NVKC‑congres op Papendal in Arnhem. Het winnende artikel komt uit de koker van het  BloodCounts! Consortium, een internationale samenwerking die na de COVID‑periode werd gevormd en waar Zuyderland als volwaardig partner aan deelneemt. Het consortium onderzoekt hoe laboratoriumparameters gecombineerd met AI‑technieken kunnen helpen om klinische vraagstukken sneller en nauwkeuriger op te lossen.

Zuyderland leverde een belangrijke bijdrage aan het onderzoek, dat eerder werd gepubliceerd in Nature. Leers: ‘Het is mooi dat juist dit werk wordt bekroond, omdat het direct iets oplevert voor de patiëntenzorg. Dat is uiteindelijk waar we het voor doen.’

Nauwkeuriger dan het menselijk oog
Een van de werkgroepen binnen het consortium richt zich op microscopie. Daarin werd een deep‑learningmodel ontwikkeld dat is getraind op meer dan 10.000 beelden van bloedcellen. Het model blijkt in staat om verschillende typen witte bloedcellen veel nauwkeuriger te onderscheiden dan een mens.

Leers: ‘Het beoordelen van bloedcellen is nu nog zeer specialistisch werk. We hebben landelijk én binnen Zuyderland een groot tekort aan dit type expertise. Door AI in te zetten kunnen we deze diagnostiek in de toekomst betrouwbaar blijven uitvoeren, en zelfs 24/7 aanbieden. Iets wat nu echt niet haalbaar is.’

Het aanleren van deze expertise is bovendien tijdrovend. Dankzij AI kan het model niet alleen beoordelen, maar ook nieuwe beelden genereren om zichzelf verder te trainen. ‘Daardoor wordt het steeds beter, en kunnen we de kliniek op termijn nog breder ondersteunen’, aldus Leers. Voorbeelden van toekomstige toepassingen worden momenteel verder onderzocht.

Sterke internationale samenwerking
Het onderzoek is een samenwerking tussen o.a. Zuyderland, de Universiteit van Cambridge en de KU Leuven. Zuyderland speelde een sleutelrol in zowel de ontwikkeling als het trainen van het AI‑model.

‘Als groot opleidingsziekenhuis zijn we trots dat we op dit niveau kunnen bijdragen aan innovatie in de laboratoriumgeneeskunde’, zegt Leers.